ద్వివేదుల విశాలాక్షి

భావవీణ (కళలు - సాహిత్య - సాంస్కృతిక భాషాధ్యయన పత్రిక)
సంచిక: ఆగష్టు 2026 (సంపుటి: 23, సంచిక: 08)

ప్రధాన ఇతివృత్తం & ప్రత్యేకతలు: ఈ సంచికలో ప్రముఖ తెలుగు నవలా రచయిత్రి, కథకురాలు ద్వివేదుల విశాలాక్షి గారి జీవితం, సాహిత్య ప్రస్థానం మరియు వారి విశేష రచనలపై ప్రత్యేక వ్యాసాలు పొందుపరిచబడ్డాయి.

సంచికలోని ప్రధాన ముఖ్యాంశాలు:
ద్వివేదుల విశాలాక్షి విశేషాలు:

ఆగష్టు 15, 1929న జన్మించిన ద్వివేదుల విశాలాక్షి తెలుగు సాహితీ లోకానికి 13 నవలలు, 3 కథా సంపుటాలను అందించారు. 'వారధి', 'వైకుంఠపాళి', 'మారిన విలువలు' వంటి ఆమె నవలలు ఎంతో పేరుగాంచాయి.

ఆమె రచనలు కేవలం పుస్తకాలకే పరిమితం కాకుండా, 'వారధి' నవల సినిమాగా వెండితెరకెక్కింది, అలాగే 'వస్తాడే మా బావ' చిత్రానికి మాటలు రాశారు.

ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం, శ్రీ వెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయాల్లో ఆమె రచనలపై అనేక పరిశోధనలు (M.Phil, Ph.D) జరిగాయి. గృహలక్ష్మి స్వర్ణకంకణం, అడవి బాపిరాజు అవార్డు, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం నుండి డి.లిట్ వంటి ఎన్నో ప్రతిష్టాత్మక పురస్కారాలు అందుకున్నారు. నవంబర్ 7, 2014న ఆమె తుదిశ్వాస విడిచారు.

అర్థశతాబ్దపు స్త్రీవాద సాహిత్యం - అవలోకనం:

డా. బాశెట్టి లత రాసిన ఈ వ్యాసంలో గత 50 ఏళ్లలో స్త్రీవాద ఉద్యమం, లింగ వివక్ష నిర్మూలన, విద్య, ఆర్థిక స్వావలంబన, రాజకీయ భాగస్వామ్యం, మరియు డిజిటల్ ఫెమినిజం వరకు వచ్చిన మార్పులను సమగ్రంగా చర్చించారు.

ధూర్జటి ధిక్కార స్వరం:

డా. ఎన్. నిశ్చల విశ్లేషించిన ఈ వ్యాసంలో శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకం మరియు శ్రీకాళహస్తీశ్వర మహాత్మ్యం ద్వారా రాజాశ్రయాన్ని తిరస్కరించి, దైవాంకితంగా కవిత్వాన్ని అందించి, రాజుల అహంకారాన్ని నిరసించిన మహాకవి ధూర్జటి భక్తి మరియు ధిక్కార తత్త్వాన్ని వివరిస్తుంది.

వర్తమాన తెలుగు కవిత్వం - వన సంరక్షణ:

డా. వి. శంకరయ్య రాసిన ఈ వ్యాసంలో ఆధునిక కవులు ప్రకృతిని, అడవులను, చెట్లను ఎలా కాపాడుకోవాలో తమ కవిత్వం ద్వారా ప్రజల్లో ఏ విధంగా చైతన్యం తెస్తున్నారో వివరించారు.

ఇతర ముఖ్యమైన పరిశోధనా వ్యాసాలు:

తెలంగాణ అస్తిత్వ గొంతుక (అన్నవరం దేవేందర్ గౌడ్)

గిరిజనుల జీవనాధారాలు - వేట, వ్యవసాయం సమగ్ర విశ్లేషణ

తెలంగాణ కథా సాహిత్యంలో సంస్కృతి, మానవతా వాద కథలు, బాలకార్మిక కథలు

ఆంధ్ర మహాభారతం - శాంతిపర్వంలోని ఆశ్రమ ధర్మాలు (ఆధునిక సమన్వయం)

తెలుగు గజళ్ళల్లో ప్రణయం మరియు బాలగేయ సాహిత్యం వంటి విభిన్న అంశాలపై పరిశోధనాత్మక వ్యాసాలు ఈ సంచికలో ఉన్నాయి.

ఈ సాహిత్య పత్రిక తెలుగు సాహిత్యాభిమానులకు, పరిశోధకులకు మరియు విద్యార్థులకు ఒక అద్భుతమైన రిఫరెన్స్ గ్రంథంగా ఉపయోగపడుతుంది.